Langs de rivier
Een sluis en een stuw doen verschillend werk
Een stuw helpt een waterpeil regelen. Een schutsluis laat schepen het verschil tussen twee waterniveaus overbruggen.

De stuw beïnvloedt het waterpeil
Een stuw is een vaste of beweegbare afdamming in een waterloop. Zij houdt water op en beïnvloedt daarmee het niveau aan de bovenstroomse kant. Bij een vaste stuw kan water over de bovenrand stromen; bij beweegbare uitvoeringen kan de doorlaat worden aangepast. Rijkswaterstaat beschrijft stuwen als onderdelen waarmee water wordt vastgehouden en verdeeld. Het herkenningspunt is daarom vooral de functie in de waterstroom. Een stuw is niet op zichzelf een sluis voor schepen. Wanneer het water aan weerszijden verschillende niveaus heeft, vraagt de doorgang voor scheepvaart om een andere voorziening of een andere route.
Bronnen bij dit onderdeel: Rijkswaterstaat — dammen, sluizen en stuwen
De schutsluis verandert het niveau rond het schip
Bij een schutsluis vaart een schip een afgesloten ruimte binnen: de sluiskolk. De deuren scheiden deze ruimte van de aangrenzende wateren. Door het waterniveau in de kolk aan te passen, komt het drijvende schip hoger of lager te liggen. Zodra de kolk op het passende niveau is, kan het schip aan de andere kant verder. Dit proces heet schutten. De kolk is daarmee een tussenruimte die beurtelings aansluit op twee verschillende waterpeilen. Die beschrijving gaat specifiek over een schutsluis; het bredere woord sluis komt ook voor bij andere waterwerken. De naam en de functie verdienen dus allebei aandacht.
Bronnen bij dit onderdeel: Rijkswaterstaat Kennisbron — sluiskolk en schutsluis
Op de Maas werken beide naast elkaar
Langs de Maas zijn stuwen en sluizen gecombineerd om het waterpeil en de scheepvaart op elkaar af te stemmen. Rijkswaterstaat legt uit dat stuwen het water op delen van de rivier hoger houden, zodat daar ook bij lagere afvoer voldoende diepte voor de scheepvaart kan blijven bestaan. Schepen overbruggen het niveauverschil via schutsluizen. Schutten verplaatst daarbij water naar de lager gelegen kant. De omgang met dat schutwater krijgt bij droogte extra betekenis. Een stuw en een sluis vormen zo twee samenhangende onderdelen met verschillende taken. Het ene regelt de waterdoorlaat, het andere maakt passage tussen waterniveaus mogelijk. De werking wordt duidelijk wanneer je water én schip volgt.
Bronnen bij dit onderdeel: Rijkswaterstaat — de Maasstuwen en schutwater
Bronnen en afbakening
Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen. De controledatum beschrijft de gebruikte versie; publicaties en voorschriften kunnen later veranderen.
- Rijkswaterstaat — dammen, sluizen en stuwen
- Rijkswaterstaat Kennisbron — sluiskolk en schutsluis
- Rijkswaterstaat — de Maasstuwen en schutwater
Een passage laten corrigeren? Bekijk de werkwijze voor correcties.